1. Co to jest i na czym polega badanie cytologiczne?
Badanie cytologiczne, określane potocznie jako „cytologia” polega na pobraniu wymazu z szyjki oraz tarczy macicy. Cytologia jest podstawowym badaniem przesiewowym wykonywanym w celu wczesnego wykrycia zmian nowotworowych w obrębie szyjki macicy. Procedura po raz pierwszy została zastosowana przed 50 laty i do tej pory w dużej mierze pozostała niezmieniona.
Pobrany materiał (wymaz) umieszcza się w fiolce z buforem i wysyła na adres laboratorium, bezpłatną pocztą kurierską. Szczegółowe informacje na temat odesłania materiału do badania znajdują się w instrukcji zamieszczonej w zestawie pobraniowym.
Dla prawidłowego wykonania badania, istotne jest aby dostarczona próbka zawierała wystarczającą ilością materiału genetycznego.
W cytologii jednowarstwowej komórki pobierane są w taki sam sposób, jak w cytologii konwencjonalnej. Następnie, zamiast rozprowadzenia materiału na szkiełku (cytologia konwencjonalna), pobrane komórki przeniesione zostaną do pojemnika zawierającego odpowiedni płyn utrwalający (cytologia na bazie płynnego podłoża). Taka procedura pozwala na przygotowanie większej ilości komórek do dalszej analizy oraz lepszej ich prezentacji podczas oceny mikroskopowej. Metoda badania oparta na cytologii jednowarstwowej jest zautomatyzowana – minimalizuje ryzyko popełnienia błędu przez osobę wykonującą wymaz (ryzyko wydania wyniku błędnego lub ryzyko braku możliwości wydania wyniku).
Wynik cytologii jednowarstwowej dostarczany jest już w ciągu 14 dni roboczych.
Badanie cytologiczne to bardzo efektywny test skriningowy w wykrywaniu nawet bardzo wczesnych zmian nowotworowych. Test HPV jest doskonałym narzędziem do wykrywania infekcji wirusem HPV, skorelowanej z powstawaniem raka szyjki macicy. Zestaw pobraniowy do cytologii jednowarstwowej umożliwia jednoczesne wykonanie testu na obecność wirusa HPV. W przypadku poprawnego wyniku cytologii jednowarstwowej oraz ujemnego wyniku testu na obecność wirusa HPV kolejne badanie można powtórzyć dopiero za 3 lata. Szansa na rozwój zmian mogących powodować raka szyjki macicy w tym okresie jest bliska zeru.
Przed badaniem nie powinna przez 12-24 godziny: współżyć, płukać pochwy, przyjmować globulek lub innych leków dopochwowych. Badanie wykonujemy niezależnie od dnia cyklu, ale nie powinno być wykonywane podczas miesiączkowania. Badanie polega na pobraniu przez ginekologa lub położną wymazu z pochwy lub szyjki macicy.
Zestaw pobraniowy do wykonania Cytologii jednowarstwowej składa się z:
- Wymazówkę (szczoteczki) do pobierania materiału,
- zakręcanej próbówki zawierającej bufor,
- ulotki informacyjnej dla pacjenta,
- czterech samoprzylepnych etykiet z indywidualnym numerem testu (kodem),
- protokołu pobrania materiału do badania,
- instrukcji wykonania testu,
- instrukcji zamówienia bezpłatnej zwrotnej przesyłki kurierskiej.
Pobranie materiału do cytologii jednowarstwowej można wykonać w każdym gabinecie ginekologicznym. Materiał może być również pobrany przez położną.
Wszystkie kobiety aktywnie seksualnie powinny regularnie wykonywać badania cytologiczne. Nawet jeśli kobieta w danym momencie nie utrzymuje kontaktów seksualnych lub nie ma już menstruacji.